ABŞ prezidenti Donald Trampın administrasiyası, rekord həddə çatan rekord səviyyələrə çatan qlobal gəmiçilik tariflərini aşağı salmaq məqsədilə Rusiya və İrandan neft daşıyan "kölgə donanmasına" məxsus gəmilərə qarşı sanksiyaların qaldırılmasının mümkünlüyünü araşdırır.
“Reuters” ABŞ rəsmisinə istinadən bildirib ki, yeni danışıqlar ABŞ-ın əvvəllər sanksiya tətbiq edilmiş gəmilərdə “qanuni neftin” daşınmasına potensial olaraq icazə verməsi üzərində cəmləşib. Onların sanksiyalara məruz qalan Rusiya və İran nefti əvəzinə, Vaşinqton tərəfindən sanksiyalara məruz qalmayan xam neft və ya neft məhsullarını daşıması nəzərdə tutulur.
Mənbəyə görə, bu cür tədbirlərin əsas məqsədi Fars körfəzindən neft və neft məhsullarının ixracını artırmaqdır. Təklif təsdiqlənərsə, bu tankerlərdən istifadə etmək istəyən şirkətlər ABŞ Maliyyə Nazirliyindən fərdi lisenziyalar almalı olacaqlar.
ABŞ-ın Enerji Katibi Kris Rayt Ər-Riyadda keçirilən Dünya Neft Konqresinə video müraciətində administrasiyanın “kölgə donanması”na qoyulan məhdudiyyətləri yumşaltmağı nəzərdən keçirdiyini təsdiqləyib. O, yük daşımalarının qiymətlərinin artmasının ABŞ xam neftinə tələbatı əhəmiyyətli dərəcədə azaltdığını vurğulayıb.
ABŞ Energetika Nazirliyi isə bildirib ki, “kölgə donanması”na qarşı sanksiyaların yumşaldılması üçün edilən hər hansı bir addım Rusiyanın neft və ya neft məhsullarının daşınmasına kömək etməyəcək.
“Energy Aspects” şirkətinin analitikləri belə bir addımın potensial təsirinə şübhə ilə yanaşırlar. Onlar qeyd edirlər ki, “kölgə donanması”nın tankerləri köhnə və texniki cəhətdən köhnəlib və əksəriyyətinin son üç ay ərzində fasiləsiz olaraq neft daşıdığını nəzərə alsaq, onlar heç bir yeni əlavə gətirməyəcəklər.
Ekspertlər hesab edirlər ki, məhdudiyyətlərin yumşaldılması Hörmüz boğazının müəyyən marşrutları üçün az sayda əlavə tankerin mövcudluğunu təmin edə bilər.
Bundan əlavə, dənizçilik sənayesi nümayəndələri ABŞ tədbirlərinin yük daşımalarının qiymətlərində əhəmiyyətli dərəcədə azalmaya səbəb olmayacağını vurğulayırlar, çünki gəmi sığortaçıları yenə də Avropa Birliyi və Böyük Britaniya qaydalarına riayət etməli olacaqlar.
Tahir TAĞIYEV
