Bakı. Trend:
Azərbaycan Dövlət Neft Fondu (ARDNF) 2025-ci ili 26 milyard 913,177 milyon manat xalis mənfəətlə başa vurub.
Trend-in Fondun maliyyə hesabatına istinadən apardığı hesablamalara görə, bu, 2024-cü illə müqayisədə 3,4 dəfə çoxdur. Ötən ilin yekununda Fondun ümumi məcmu gəliri 27 milyard 363,648 milyon manat təşkil edib. Halbuki 2024-cü ildə bu göstərici 7 milyard 511,138 milyon manat olub.
Hesabat dövründə ARDNF-in investisiya fəaliyyətindən əldə etdiyi gəlirlərin artmasında xüsusilə qızıl külçələrə yatırımlar mühüm rol oynayıb. Belə ki, Fondun qızıl külçə investisiyaları üzrə gəlirləri 16 milyard 849,884 milyon manata çatıb. Bu, əvvəlki ilin 3 milyard 385,708 milyon manatlıq göstəricisindən təxminən 5 dəfə çoxdur.
Qızıl investisiyalarından əldə edilən gəlirlər Fondun digər investisiya istiqamətləri üzrə gəlirlərini də əhəmiyyətli dərəcədə üstələyib. Bu nəticə ümumi mənfəətin artımında qızıl aktivlərinin xüsusi çəkisinin yüksək olduğunu göstərir.
İstiqraz və səhm investisiyalarından gəlirlər artıb
2025-ci ildə ARDNF-in istiqraz investisiyaları üzrə gəlirləri 4 milyard 142,212 milyon manat təşkil edib. Bu, 2024-cü ildə qeydə alınan 680,169 milyon manatla müqayisədə təxminən 6,1 dəfə çoxdur.
Səhm investisiyaları üzrə gəlirlər də artım nümayiş etdirib. Ötən il bu istiqamət üzrə 5 milyard 292,075 milyon manat gəlir əldə olunub. 2024-cü ildə isə müvafiq göstərici 3 milyard 213,013 milyon manat təşkil edib. Beləliklə, səhm investisiyalarından gəlirlər illik müqayisədə 64,7 faiz artıb.
Fondun özəl səhm fondları üzrə gəlirləri 360,866 milyon manat olub. Bu, əvvəlki ilin 346,205 milyon manatlıq göstəricisindən 4,2 faiz çoxdur.
İnfrastruktur fondları üzrə gəlirlər də yüksəlib. 2025-ci ildə bu investisiyalar ARDNF-ə 98,083 milyon manat qazandırıb. 2024-cü ildə isə həmin göstərici 31,634 milyon manat olub. Nəticədə gəlirlər təxminən 3,1 dəfə artıb.
İnvestisiya mülkiyyəti üzrə gəlirlər 73,178 milyon manat təşkil edib. Bu, əvvəlki ilin 84,950 milyon manatlıq göstəricisindən 13,9 faiz azdır.
Bəzi investisiya istiqamətlərində zərər qeydə alınıb
Fondun bütün investisiya istiqamətləri üzrə nəticələri müsbət olmayıb. Belə ki, daşınmaz əmlak fondları üzrə 2025-ci ildə 14,054 milyon manat zərər yaranıb. Halbuki 2024-cü ildə bu istiqamət üzrə 32,290 milyon manat gəlir əldə edilmişdi.
Törəmə maliyyə alətləri üzrə isə 25,415 milyon manat gəlir qeydə alınıb. Müqayisə üçün bildirək ki, 2024-cü ildə bu alətlər üzrə 6,347 milyon manat zərər yaranmışdı.
Amortizasiya olunmuş dəyərlə ölçülən maliyyə alətləri üzrə məzənnə fərqindən yaranan zərər 809 min manat təşkil edib. Əvvəlki ildə bu göstərici 108,047 milyon manat olub.
Effektiv faiz dərəcəsi metodu ilə hesablanmış faiz gəlirləri 154,643 milyon manat təşkil edib ki, bu da 2024-cü illə müqayisədə 29,2 faiz azdır. Sair gəlirlər isə 31,942 milyon manat olmaqla, illik müqayisədə 17,5 faiz geriləyib.
Bununla yanaşı, birgə müəssisələrin vergidən sonrakı maliyyə nəticələrində Fondun payı üzrə gəlirlər 43,644 milyon manata çatıb. Bu, 2024-cü ilin 25,471 milyon manatlıq göstəricisindən 71,3 faiz çoxdur.
Əməliyyat xərcləri 140,9 milyon manata çatıb
2025-ci ildə ARDNF-in əməliyyat xərcləri 140,932 milyon manat təşkil edib. Bu, əvvəlki ilin 79,102 milyon manatlıq göstəricisindən 78,2 faiz çoxdur.
Fondun mənfəət vergisi üzrə ödənişləri isə 2,970 milyon manat olub. 2024-cü ildə bu məbləğ 4,780 milyon manat təşkil etmişdi. Beləliklə, mənfəət vergisi üzrə ödənişlər 37,9 faiz azalıb.
Hesabatda əks olunan göstəricilər investisiya gəlirlərinin artmasının Fondun maliyyə nəticələrinə əhəmiyyətli təsir göstərdiyini ortaya qoyur. Xüsusilə qızıl, istiqraz və səhm investisiyalarından əldə olunan gəlirlər 2025-ci ilin mənfəət göstəricisinin yüksəlməsində əsas istiqamətlər olub.
ARDNF-in aktivləri 125,7 milyard manatı ötüb
2026-cı il yanvarın 1-nə ARDNF-in aktivləri 125 milyard 720,247 milyon manat təşkil edib. Bu, illik müqayisədə 22,5 faiz artım deməkdir.
Həmin tarixə Fondun öhdəlikləri 471,688 milyon manat olub. Bu göstərici 2024-cü ilin sonu ilə müqayisədə 11,3 faiz artıb.
Fondun balans kapitalı isə 125 milyard 248,559 milyon manata yüksəlib. İllik artım 22,5 faiz təşkil edib.
Beləliklə, 2025-ci ilin sonunda ARDNF-in həm aktivləri, həm də balans kapitalı əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Fondun xalis mənfəətinin 26,9 milyard manatı ötməsi və aktivlərinin 125,7 milyard manata çatması hesabat ilinin əsas maliyyə nəticələri kimi diqqət çəkir.
Xatırladaq ki, Azərbaycan Dövlət Neft Fondu Prezidentin 29 dekabr 1999-cu il tarixli fərmanı ilə yaradılıb. Fondun əsas məqsədi Azərbaycan vətəndaşlarının bugünkü və gələcək nəsillərinin mənafeyi naminə ölkənin neft-qaz ehtiyatlarının kəşfiyyatı və işlənməsindən, eləcə də Fondun öz fəaliyyətindən əldə olunan gəlirlərin və digər vəsaitlərin toplanmasını və səmərəli idarə edilməsini təmin etməkdir.
