2027-ci ildə Azərbaycanda bəzi ərzaq məhsullarının qiymətinə dünya bazarındakı dəyişikliklər, istehsal xərcləri və idxal qiymətləri təsir göstərə bilər. Xüsusilə buğda, bitki yağları, şəkər və mövsümi meyvə-tərəvəz bazarında qiymət dəyişiklikləri diqqət tələb edir.
Sfera.az xəbər verir ki, Mərkəzi Bankın proqnozuna əsasən, Azərbaycanda illik inflyasiyanın 2027-ci ildə 5,8 faiz təşkil edəcəyi gözlənilir. İqtisadiyyat Nazirliyinin büdcə sənədlərində isə 2027-ci il üçün 5,3 faizlik inflyasiya proqnozu yer alır. Bu rəqəmlər ümumi qiymət artımını əks etdirir və bütün məhsulların eyni faizlə bahalaşacağı demək deyil.
Un və çörək məhsulları
Dünya bazarında buğdanın qiymətinin dəyişməsi Azərbaycanda un və un məmulatlarının maya dəyərinə təsir göstərə bilən amillərdəndir. BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının məlumatına görə, 2026-cı ilin sentyabrında dünya üzrə taxıl qiymətləri əvvəlki ayla müqayisədə 5,1 faiz artıb. Buğdanın qiymətindəki yüksəlişə Qara dəniz regionunda logistika çətinlikləri və bəzi istehsalçı ölkələrdə hava şəraiti ilə bağlı risklər təsir edib.
Bununla belə, dünya bazarında qiymət artımının Azərbaycanda çörəyin qiymətinə avtomatik və eyni həcmdə təsir edəcəyini demək olmaz. Yerli istehsal, ehtiyatlar, idxal müqavilələri və dövlətin qiymət siyasəti də əhəmiyyətlidir.
Bitki yağları
Günəbaxan, palma və digər bitki yağlarının qiyməti beynəlxalq bazarda tələb, istehsal həcmi və hava şəraitindən asılıdır. FAO-nun məlumatına əsasən, bitki yağlarının dünya qiymət indeksi 2026-cı ilin sentyabrında əvvəlki ayla müqayisədə 0,9 faiz yüksəlib və ötən ilin eyni dövründən 18,3 faiz yüksək olub.
Bu tendensiya davam edərsə, idxal olunan yağların maya dəyərinə təzyiq yarana bilər. Lakin Azərbaycanda pərakəndə satış qiymətlərinin nə qədər dəyişəcəyini indidən dəqiq müəyyənləşdirmək mümkün deyil.
Şəkər və şəkərdən hazırlanan məhsullar
Şəkər bazarında da beynəlxalq qiymət dəyişiklikləri diqqət çəkir. FAO-nun göstəricilərinə görə, dünya şəkər qiymət indeksi 2026-cı ilin sentyabrında aylıq müqayisədə 6,1 faiz artıb. Qlobal təkliflə bağlı narahatlıqlar və bəzi istehsalçı ölkələrdə məhsuldarlıq riskləri bu artıma təsir göstərib.
Dünya bazarında bahalaşmanın davam etməsi şəkər və şəkər tərkibli məhsulların idxal xərclərinə təsir edə bilər.
Meyvə və tərəvəz
Meyvə-tərəvəzin qiymətləri digər ərzaq məhsulları ilə müqayisədə mövsümə və hava şəraitinə daha həssasdır. Quraqlıq, intensiv yağıntılar, məhsuldarlığın azalması, saxlanma və daşınma xərclərinin yüksəlməsi ayrı-ayrı məhsullarda bahalaşma yarada bilər.
Bu səbəbdən 2027-ci ildə bütün meyvə və tərəvəzlərin qiymətinin artacağını demək düzgün olmaz. Daha çox konkret məhsulların istehsal həcmi, mövsümi təklif və idxal göstəriciləri izlənilməlidir.
Qiymətlərə daha nə təsir edə bilər?
Ərzaq məhsullarının qiymətləri yalnız dünya bazarından asılı deyil. Yanacaq, gübrə, qablaşdırma, elektrik enerjisi, daşınma və sığorta xərcləri də məhsulun son qiymətinə təsir göstərə bilər. Geosiyasi gərginliklər və tədarük zəncirində yaranan problemlər bu xərcləri artıra bilər.
Beynəlxalq Valyuta Fondunun Azərbaycan üzrə təhlilində də ərzaq inflyasiyasının xarici amillərə həssaslığı vurğulanır. Ərzaq məhsullarının istehlak səbətində böyük paya malik olması onların qiymətindəki dəyişiklikləri ümumi inflyasiya üçün əhəmiyyətli edir.
Beləliklə, 2027-ci ildə Azərbaycanda un və un məmulatları, bitki yağları, şəkər və bəzi mövsümi meyvə-tərəvəz məhsulları üzrə qiymət riskləri mövcuddur.
Fatimə
Sfera.az
