Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə ABŞ Prezidenti Donald Trampın xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoff arasında keçirilən bugünkü görüşdə Ukrayna müharibəsinin dayandırılması, üçtərəfli danışıqların bərpası, Moskva ilə Vaşinqton arasında iqtisadi əməkdaşlıq və Yaxın Şərqdəki vəziyyət müzakirə olunub. Görüş zamanı ABŞ-yə dizel yanacağı tədarükü və amerikalı məhbusun azad edilməsi də diqqət çəkən məqamlar sırasında yer alıb.
Modern.az xəbər verir ki, bu barədə Rusiyanın “Kommersant” nəşri məlumat yayıb.
Oktyabrın 21-də Sankt-Peterburqdakı Konstantin sarayında baş tutan görüşdə əsas diqqət Ukrayna münaqişəsinin həlli yollarına yönəlib. Bununla yanaşı, tərəflər müharibədən sonra Rusiya ilə ABŞ arasında iqtisadi münasibətlərin inkişafı imkanlarını da müzakirə ediblər.
Uitkoff Oslodan Moskvaya hansı təklifləri gətirdi?
Görüşdən əvvəl Stiv Uitkoff Osloda Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski, eləcə də Norveç və Finlandiya liderləri ilə təmaslar keçirib. ABŞ nümayəndəsi Rusiya ilə danışıqlara başlamazdan əvvəl Ukrayna məsələsi ilə bağlı müzakirələrdə iştirak edib.
Uitkoff Oslodakı danışıqları məhsuldar adlandırıb və münaqişənin həlli istiqamətində irəliləyiş üçün zəmin yarandığını bildirib. Onun sözlərinə görə, atəşkəsə nail olmaq üçün imkanlar mövcuddur.
ABŞ prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Rusiyaya münaqişənin nizamlanmasına dair yanaşmaları əks etdirən sənədlər gətirdiyini də açıqlayıb. O, Putindən həmin sənədlərlə tanış olmağı xahiş edib.
Uitkoffun diqqət çəkən təkliflərindən biri Rusiya, ABŞ və Ukraynanın iştirakı ilə üçtərəfli danışıqların bərpası olub. O, belə görüşlərdə münaqişənin həlli ilə bağlı texniki məsələləri müzakirə etmək üçün mütəxəssis qruplarının iştirak edə biləcəyini bildirib.
Bununla belə, Moskva ilə Kiyev arasında birbaşa təmasların vəziyyəti məsələnin həllini çətinləşdirən amillərdən biri olaraq qalır.
Rusiya Prezidentinin köməkçisi Yuri Uşakov bildirib ki, son danışıqlar Volodimir Zelenskinin iştirakı olmadan keçirilib və Moskvanın Ukrayna prezidenti ilə təması olmayıb.
Putin Trampın təşəbbüslərinə görə təşəkkür etdi
Vladimir Putin görüş zamanı ABŞ Prezidenti Donald Trampa və onun həyat yoldaşı Melaniya Trampa Ukrayna münaqişəsinin həlli məsələsinə göstərdikləri diqqətə görə təşəkkür edib.
Rusiya prezidenti bildirib ki, son telefon danışığı zamanı Tramp müharibənin başa çatdırılmasının və insan itkilərinin dayandırılmasının vacibliyini vurğulayıb.
Putin həmçinin Moskva ilə Vaşinqton arasında münasibətlərin gələcəyinə toxunub. Onun sözlərinə görə, Ukrayna münaqişəsi başa çatdıqdan sonra iki ölkə arasında iqtisadi əlaqələrin inkişafı üçün perspektivlər mövcuddur.
Bu açıqlama görüşün yalnız hərbi-siyasi məsələlərlə məhdudlaşmadığını göstərir. Tərəflər münaqişədən sonrakı dövrdə iqtisadi əməkdaşlığın hansı istiqamətlərdə qurula biləcəyini də gündəmdə saxlayırlar.
Uitkoff da Ukraynanın müharibə başa çatdıqdan sonra yarana biləcək iqtisadi imkanları anlamalı olduğunu bildirib.
ABŞ-yə 40 min ton dizel yanacağı göndəriləcək
Görüşün diqqətçəkən məqamlarından biri Rusiya ilə ABŞ arasında dizel yanacağı tədarükü məsələsi olub.
Putin Rusiyanın ABŞ bazarına böyük həcmdə gübrə tədarük etməyə hazır olduğunu bildirib. O, dizel yanacağı ilə bağlı qərardan sonra dünya bazarlarında qiymətlərin 5-6 faiz aşağı düşdüyünü də qeyd edib.
Rusiya prezidentinin sözlərinə görə, ABŞ-yə göndərilmək üçün 40 min ton dizel yanacağı yüklənmiş ilk tanker hazırlanır. Gəminin iki-üç gün ərzində yola düşməsi nəzərdə tutulur.
Uitkoff Donald Trampın adından Putinə dizel yanacağı ilə bağlı qərara görə təşəkkür edib. Onun sözlərinə görə, bu addım ABŞ-də fermerlər və yük maşınlarının sürücüləri üçün əlverişli şəraitin yaranmasına kömək edə bilər.
Beləliklə, Ukrayna müharibəsinin həlli ilə bağlı diplomatik təmaslar fonunda enerji və ticarət məsələləri də Rusiya-ABŞ dialoqunun mühüm istiqamətlərindən biri kimi önə çıxıb.
İran böhranı da müzakirə mövzusu olub
Putin görüş zamanı Yaxın Şərqdəki vəziyyətə və İran ətrafında yaranmış böhrana da toxunub.
Rusiya prezidenti Moskva ilə Tehran arasında uzun illər ərzində formalaşmış münasibətləri xatırladaraq, böhranın həllinə töhfə vermək imkanları olarsa, Rusiyanın buna hazır olduğunu bildirib.
Bu açıqlama Moskvanın ABŞ ilə danışıqlar çərçivəsində Ukrayna məsələsindən kənar beynəlxalq problemləri də müzakirə etmək niyyətində olduğunu göstərir.
Rusiyada məhkum edilən amerikalı azadlığa buraxılıb
Görüşün nəticələri sırasında amerikalı Stiven Habardın azad edilməsi də yer alıb.
Putin bildirib ki, muzdlu fəaliyyətdə ittiham olunaraq Rusiyada məhkum edilmiş ABŞ vətəndaşı azadlığa buraxılıb və Sankt-Peterburqdakı Pulkovo hava limanındadır.
“Kommersant”ın məlumatına görə, Habard 2024-cü ilin oktyabrında altı il on ay müddətinə ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində həbs cəzasına məhkum edilmişdi.
İstintaqın versiyasına əsasən, o, 2022-ci ilin fevralında Ukraynanın Xarkov vilayətinin İzyum şəhərində ərazi müdafiə qüvvələrinə qoşulub və Ukrayna tərəfində döyüş əməliyyatlarında iştirak edib.
Stiv Uitkoff azadlığa buraxılmasına görə Putinə təşəkkür edib.
Trampın digər nümayəndəsi görüşdə iştirak etmədi
Rusiya tərəfdən danışıqlara Putinin köməkçisi Yuri Uşakov və Rusiya Birbaşa İnvestisiyalar Fondunun rəhbəri, prezidentin xüsusi nümayəndəsi Kirill Dmitriyev qatılıblar.
Donald Trampın kürəkəni və digər xüsusi nümayəndəsi Cared Kuşner isə xəstələndiyi üçün Sankt-Peterburqa gedə bilməyib.
Uşakovun sözlərinə görə, Putinlə Uitkoff arasında görüş əvvəlcədən planlaşdırılıb və hazırlıq işləri bir neçə gün davam edib. O, tədbirin təşkilatçılar üçün gözlənilməz olmadığını vurğulayıb.
Qeyd edək ki, Kuşner Oslodakı təmaslarda videobağlantı vasitəsilə iştirak edib. “Axios” nəşrinin məlumatına görə, həmin görüşlər zamanı Ukrayna tərəfinə Rusiyanın neft emalı zavodlarına zərbələrin dayandırılması ilə bağlı Trampın tələbi də çatdırılıb.
Beləliklə, Putinlə Uitkoffun Sankt-Peterburq görüşündə Ukrayna münaqişəsinin nizamlanması, üçtərəfli danışıqların mümkün bərpası, enerji tədarükü və iqtisadi münasibətlər əsas müzakirə mövzuları olub. Bununla belə, danışıqların davam etdirilməsi təklifi hələlik müharibənin başa çatacağı və ya atəşkəs barədə razılaşmanın əldə olunduğu anlamına gəlmir.
