Bakıda cüdo üzrə dünya çempionatının beşinci yarış günü təkcə növbəti medallarla deyil, həm də bir sıra gözlənilməz nəticələr, dramatik sonluqlar və maraqlı hadisələrlə yadda qalıb.
İdman.Biz xəbər verir ki, oktyabrın 8-də Milli Gimnastika Arenasının tatamisində qadınlar arasında 70 kq, kişilər arasında isə 90 kq çəki dərəcələrində dünya çempionları müəyyənləşib. Günün diqqətçəkən hadisələri sırasında ikiqat Olimpiya çempionunun məğlubiyyəti, İspaniyanın yeni çempionunun qeyri-adi hekayəsi və taleyini cəmi bir epizodun həll etdiyi bir neçə qarşılaşma olub.
Beş qələbə 38 saniyəyə heçə endi
Günün ən böyük sensasiyalarından biri gürcüstanlı cüdoçu Laşa Bekaurinin mübarizəni dayandırması olub. İkiqat Olimpiya çempionu yaponiyalı Sanshiro Muraoya cəmi 38 saniyəyə uduzub. Maraqlıdır ki, Bakıya qədər onların şəxsi qarşılaşmalarında mütləq üstünlük gürcü idmançıya məxsus idi: Bekauri əvvəlki beş görüşün hamısında qalib gəlmişdi.
Bu qələbələr arasında 2024-cü ildə Parisdə keçirilən Olimpiya Oyunlarının finalı da var idi. Həmin vaxt yaponiyalı idmançı gümüş medalla kifayətlənmişdi. Lakin bu dəfə Muraoya prinsipial rəqibinə ilk dəfə qalib gəlmək üçün bir dəqiqədən də az vaxt lazım olub. O, effektli fəndlə rəqibini tatamiyə ataraq görüşü ipponla başa çatdırıb.
Qarşılaşma 1/8 final mərhələsində keçirildiyindən Bekauri dərhal turnirlə vidalaşıb. Murao isə sonradan bütün rəqiblərinə qalib gələrək qızıl medal qazanıb və dünya çempionu titulunu qoruyub.
Reytinqin əhəmiyyətini itirdiyi gün
Qadınların 70 kq çəki dərəcəsində də təəccüblü nəticələr qeydə alınıb. Mütəxəssislərin proqnozları artıq ilk mərhələlərdən özünü doğrultmayıb. Ən böyük uğursuzluq isə dünya reytinqinin lideri, dünya çempionatlarının ikiqat gümüş mükafatçısı xorvatiyalı Lara Svetkonun payına düşüb.
Svetko ilk görüşündə niderlandlı Sanne van Deykə məğlub olub. Üstəlik, onu mübarizədən kənarlaşdıran idmançı özü də növbəti mərhələdə gələcək dünya çempionu Ay Tsunoda-Roustanata uduzub. Beləliklə, qızıl medalın əsas namizədlərindən biri bürünc medal uğrunda mübarizə aparmaq imkanından da məhrum olub.
Sürprizlər bununla bitməyib. Serbiyalı 18 yaşlı Aleksandra Andriç Olimpiya Oyunlarının gümüş mükafatçısı Miriam Butkeraytı mübarizədən kənarlaşdırıb. Nəticədə reytinqdə ilk dörd sırada yer alan idmançıdan üçü hələ 1/4 final mərhələsinə qədər medal mübarizəsini dayandırıb. Həlledici mərhələyə isə reytinqdə yüksək mövqedə olmayan beş cüdoçu yüksəlib.
Süni intellektin burada rolu yoxdur: Ayın əsl qızılı
Bu çəki dərəcəsinin qalibi Ay Tsunoda-Roustanatın hekayəsi xüsusi diqqətə layiqdir. İspaniyanın AS nəşri cüdoçunun adından maraqlı şəkildə istifadə edib. Onun adı latın qrafikasında “Ai” kimi yazılır. Eyni iki hərf ingilis dilində “Artificial Intelligence” — süni intellekt ifadəsinin qısaltmasıdır. Bununla belə, nəşr vurğulayıb ki, idmançının uğurunun arxasında texnologiyalar deyil, təbii istedad dayanır.
24 yaşlı idmançı İspaniyanın Lleida şəhərində qeyri-adi idman ailəsində dünyaya gəlib. Atası Qo Tsunoda yaponiyalı cüdo ustası, anası Selin Roustan isə fransalı cüdoçudur. Valideynləri qızlarının doğulduğu il öz cüdo zallarını açıblar. AS nəşrinin obrazlı ifadəsinə görə, Ay yeriməyi öyrənməzdən əvvəl tatamidə sürünməyi öyrənib.
2023-cü ildən Tsunoda Yaponiyanın məşhur Tokay Universitetində ustalığını təkmilləşdirir. Üstəlik, onun həyat yoldaşı Takezo Kişi də cüdoçudur və beynəlxalq yarışlarda İspaniyanı təmsil etmək hüququ qazanmağa çalışır.
Dünya çempionunun bioqrafiyasında daha bir maraqlı məqam var. 2021-ci ildə idman karyerasında çətin dövr keçirən Tsunoda daxili yenilənmənin simvolu kimi saçlarını qırxdırmağa qərar verib. Həmin vaxtdan qısa saç düzümü onun tanınan obrazının bir hissəsinə çevrilib.
İkiillik gözlənti və şirin revanş
İspaniyalı cüdoçu Bakıda daha bir maraqlı hekayəyə son qoyub. Qızıl medal uğrunda görüşdə onun rəqibi Mixela Polleres olub. Avstriyalı idmançı 2024-cü ildə Parisdə keçirilən Olimpiya Oyunlarında Tsunodanın bürünc medal qazanmasına mane olmuşdu.
Bu dəfə ispaniyalı rəqibindən revanş alıb. Bununla belə, final son dərəcə gərgin keçib. Tərəflərdən heç biri əsas fəndlə xal qazana bilməyib və qalib əlavə vaxtda müəyyənləşib. Görüşün 7-ci dəqiqə 21-ci saniyəsində Polleres üçüncü xəbərdarlığını alaraq məğlub olub.
Beləliklə, Tsunoda böyüklər arasında ilk dünya çempionluğunu qazanıb. O, bu qızıl medala yeniyetmələr arasında bir, gənclər arasında isə iki dünya çempionluğu titulunu əlavə edib. İspaniyalı cüdoçu, həmçinin 1997-ci ildə İzabel Fernandesdən sonra böyüklər arasında dünya çempionu olan ilk ispaniyalı qadın cüdoçuya çevrilib.
Əlavə vaxtın 35-ci saniyəsində bürünc medal taleyi həll olundu
Kişilərin 90 kq çəki dərəcəsində bürünc medal uğrunda görüş də dramatik sonluqla yadda qalıb. Serbiyalı Boris Rutoviç 2024-cü il Olimpiya Oyunlarının mükafatçısı, fransalı Maksim-Qael Nqayap-Ambu ilə qarşılaşıb.
Gərgin mübarizəyə baxmayaraq, idmançılar əsas vaxtda qalibi müəyyənləşdirə bilməyiblər. Lakin əlavə vaxtın cəmi 35-ci saniyəsində fransalı cüdoçu üçüncü xəbərdarlığını alaraq medalsız qalıb.
Rutoviç üçün bu uğur xüsusi əhəmiyyət daşıyır. O, böyüklər arasında debüt etdiyi dünya çempionatında fəxri kürsüyə yüksələ bilib. Serbiyalı idmançı bundan əvvəl təsəlliverici mərhələdə fransalı Aleks Mitroviçlə görüşdə də təsirli geridönüş edib. Rutoviç görüşün son saniyələrində mübarizənin gedişini dəyişərək rəqibinə qalib gəlib.
Atanın arzusu, oğulun bürüncü
Günün ən təsirli hekayələrindən biri isə 90 kq çəki dərəcəsində bürünc medal qazanan azərbaycanlı Murad Fətiyevlə bağlıdır.
İdmançı qələbədən sonra İdman.Biz-ə açıqlamasında bildirib ki, çıxışları boyunca Milli Gimnastika Arenasının tribunalarından onu izləyən atasını düşünüb. Məlum olub ki, Muradın atası da vaxtilə cüdo ilə məşğul olub, lakin aldığı zədə onun idman karyerasında çətinliklər yaradıb.
Fətiyevin sözlərinə görə, atasının ən böyük arzusu oğlunu dünya çempionu görmək olub. Bakıda qazanılan bürünc medal bu məqsədə doğru mühüm addımdır. İdmançı indi 2028-ci ildə Los-Ancelesdə keçiriləcək Olimpiya Oyunlarında iştirak etməyi hədəfləyir.
Bu medal Azərbaycanın kişilərdən ibarət millisinin doğma meydanda keçirilən dünya çempionatında qazandığı beşinci mükafat olub. Bununla da milli komanda böyüklər arasında bir dünya çempionatında qazandığı medalların sayına görə yeni rekorda imza atıb. Hazırda Bakıda keçirilən cüdo üzrə dünya çempionatında ölkələrin medal sıralamasında Azərbaycan millisi üçüncü pillədə qərarlaşıb.
Tatamidən muzeyə: cüdo sənətin bir hissəsi kimi
Dünya çempionatının beşinci günündə tatamidən kənarda da maraqlı hadisə baş verib. Azərbaycan Milli Xalça Muzeyində dünya çempionatına həsr olunmuş “Tarixə toxunuş” adlı tematik sərgi açılıb.
Ekspozisiyada dünya çempionatının açılış mərasimində istifadə edilmiş səkkiz səhnə geyimi nümayiş etdirilir. Dizaynı ənənəvi Azərbaycan xalçalarından ilhamlanaraq hazırlanmış geyimlər muzeydə həmin xalçalarla yanaşı təqdim olunur.
Dizayner Ləman Süleymanovanın hazırladığı geyimlər Azərbaycan Cüdo Federasiyası tərəfindən muzeyə təhvil verilib. Məqsəd budəfəki çempionatın mədəni irsinin bir hissəsini qoruyub saxlamaqdır.
Beləliklə, Bakıda dünya çempionatının beşinci günü ikiqat Olimpiya çempionunun 38 saniyəyə məğlub olmasından və favoritlərin gözlənilməz uğursuzluğundan tutmuş, iki il əvvəlki məğlubiyyətin əvəzinin çıxılmasına və Azərbaycanın təmsilçisinin emosional uğuruna qədər müxtəlif hadisələrlə yadda qalıb.
