Süni intellektin inkişafında mühüm rol oynamış Nobel mükafatçısı Cefri Hinton bu texnologiyanın nəzarətsiz şəkildə inkişaf etdirilməsinin bəşəriyyət üçün ciddi təhlükəyə çevrilə biləcəyini bildirib. Alim xəbərdarlıq edib ki, 2026-cı ilin sonlarında və ya 2027-ci ildə süni intellektlə əlaqəli elə bir hadisə baş verə bilər ki, elektrik şəbəkələrinin fəaliyyətində ciddi fasilələr yaransın, yaxud maliyyə sistemi günlərlə iflic vəziyyətinə düşsün.
Süni intellektin yaradıcılarından biri hesab edilən kompüter elmləri üzrə alim Cefri Hinton hətta bu texnologiyanın ümumiyyətlə inkişaf etdirilməməsinin daha yaxşı ola biləcəyini söyləyib.
Hintonun fikrincə, süni intellekt yaxın gələcəkdə genişmiqyaslı problemlərə səbəb ola bilər. O, xüsusilə elektrik enerjisi təchizatı və maliyyə sistemlərinin təhlükə ilə üzləşə biləcəyinə diqqət çəkib.
Alim süni intellektin gələcəyi ilə bağlı yalnız bədbin düşünmədiyini də vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, bu texnologiya bəşəriyyət üçün möhtəşəm imkanlar yarada bilər. Bununla belə, mümkün təhlükələr gözardı edilməməlidir.
Hinton vəziyyəti belə ifadə edib: bəlkə də süni intellekti heç inkişaf etdirməmək daha düzgün qərar olardı.
Cefri Hinton Sem Altmanla bağlı nə dedi?
Nobel mükafatçısı süni intellekt sahəsində fəaliyyət göstərən iri şirkətlərin rəhbərlərinin risklərə münasibətini də tənqid edib.
O, OpenAI şirkətinin rəhbəri Sem Altmana etibar etmədiyini açıq şəkildə bildirib. Hintonun fikrincə, süni intellekt şirkətlərinin rəhbərləri bazarda üstünlük əldə etmək və daha çox gəlir qazanmaq uğrunda mübarizə apararkən təhlükəsizlik məsələlərini arxa plana keçirirlər.
Alim İlon Mask və Sem Altmanın mövcud risklərdən xəbərdar olduqlarını, lakin buna baxmayaraq, kommersiya maraqlarını üstün tutduqlarını düşündüyünü deyib.
Hinton xüsusilə Sem Altmanın rəhbərlik etdiyi şirkətin Çinlə ən güclü süni intellekt modelini yaratmaq uğrunda rəqabətdə iştirak etməsini narahatedici hesab edir.
Alim süni intellektin təhlükələri barədə niyə belə düşünür?
Təxminən 44 ildir süni intellekt sahəsində araşdırmalar aparan Cefri Hinton bu texnologiyanın əsasını təşkil edən süni neyron şəbəkələrinin inkişafına böyük töhfə verib.
O, 1970-ci illərdə insan beyninin öyrənmə prinsipini təqlid edə bilən riyazi sistemlər üzərində çalışıb. Bu araşdırmalar sonradan müasir süni intellekt texnologiyalarının inkişafı üçün mühüm zəmin yaradıb.
2023-cü ildə isə Hinton süni intellektin mümkün təhlükələri barədə daha sərbəst danışmaq məqsədilə Google-dakı vəzifəsindən ayrılıb.
Həmin vaxtdan etibarən alim dəfələrlə xəbərdarlıq edib ki, süni intellekt sistemləri həddindən artıq güclənərsə və insan nəzarətindən çıxmağa başlayarsa, bəşəriyyət ciddi problemlərlə üzləşə bilər.
Hintonun Çernobıl müqayisəsi nə deməkdir?
Alimin ən diqqətçəkən xəbərdarlıqlarından biri yaxın bir-iki ildə baş verə biləcək mümkün fəlakətlə bağlıdır.
Hinton bildirib ki, 2026-cı ilin sonlarında və ya 2027-ci ildə Çernobıl faciəsi ilə müqayisə edilə biləcək miqyasda bir hadisənin şahidi ola bilərik. Lakin o, burada nüvə qəzasını nəzərdə tutmur.
Alimin ehtimalına görə, belə bir hadisə süni intellektdən istifadə edilməklə elektrik enerjisi istehsalı və paylanması sistemlərinə qarşı həyata keçirilən hücum nəticəsində baş verə bilər. Digər mümkün ssenari isə maliyyə sisteminin təxminən bir həftə ərzində fəaliyyətini dayandırmasıdır.
Hinton hesab edir ki, bu cür hadisə baş verərsə, insanlar süni intellektin yaratdığı təhlükələrin miqyasını daha ciddi şəkildə anlamağa başlayacaqlar.
\\ Aydan Bünyatova, Editor.az
