Azərbaycanda dərman və tibbi ləvazimatların satışına xərclənən vəsait artır. Bu ilin yanvar-sentyabr aylarında pərakəndə ticarət şəbəkəsində əczaçılıq məhsulları və tibbi ləvazimatların satışı 1 milyard 386,4 milyon manat təşkil edib. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 21,5 faiz çoxdur.
KONKRET.az xəbər verir ki, Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, hesabat dövründə istehlakçıların aldığı mallara xərclədiyi ümumi vəsaitin 2,7 faizi əczaçılıq məhsulları və tibbi ləvazimatların payına düşüb.
Dərman satışına xərclənən vəsaitin artması qiymət məsələsini yenidən gündəmə gətirir. Əhali üçün əsas sual isə dərmanların niyə bahalaşması və bu xərclərin necə azaldıla biləcəyidir. Bununla belə, satışın dəyər ifadəsində 21,5 faiz artması dərman qiymətlərinin də eyni nisbətdə yüksəldiyini göstərmir. Qiymət dəyişikliklərinin təsirini müəyyənləşdirmək üçün konkret preparatlar üzrə əvvəlki və hazırkı qiymətləri müqayisə etmək lazımdır.
Dərmanların qiymətinə hansı amillər təsir edir?
Dərmanların qiymətinə təsir edə bilən əsas amillərdən biri onların istehsalı və idxalı ilə bağlı xərclərdir. Xaricdən gətirilən preparatların qiymətinə istehsalçı ölkədəki xərclər, valyuta məzənnəsi, daşınma və digər logistika məsrəfləri təsir göstərə bilər. Digər mühüm məsələ dərman bazarında məhsulların çeşidi və qiymət fərqləridir. Eyni təsiredici maddəyə malik preparatlar istehsalçı, marka və digər xüsusiyyətlərə görə fərqli qiymətlərlə satıla bilər. Buna görə də bazardakı ümumi qiymət dinamikasını qiymətləndirərkən yalnız ayrı-ayrı dərmanların deyil, müxtəlif preparat qruplarının qiymətlərini də müqayisə etmək vacibdir.
Dərman qiymətlərinin artması əhalinin xərclərini necə dəyişir?
Dərmanlara müntəzəm ehtiyacı olan şəxslər üçün qiymət artımı ailə büdcəsinə əlavə yük yarada bilər. Xüsusilə uzunmüddətli müalicə alan insanların xərcləri bir neçə preparatın qiymətindən asılı olduğundan, ayrı-ayrı dərmanlardakı dəyişikliklər ümumi xərcə təsir edə bilər. Bununla belə, əhalinin dərman xərclərinin nə qədər artdığını müəyyən etmək üçün təkcə pərakəndə satışın ümumi məbləği kifayət deyil.
Dərmanları ucuzlaşdırmaq mümkündürmü?
Dərmanların əhali üçün daha əlçatan olması qiymətlərin formalaşmasına təsir edən amillərin təhlilini tələb edir. Bunun üçün qiymət tənzimlənməsi mexanizmlərinin tətbiqi, bazarda rəqabət şəraiti, alternativ preparatların mövcudluğu və idxal xərcləri nəzərdən keçirilə bilər. Hansı tədbirin daha effektiv olacağını müəyyənləşdirmək üçün isə dərman qrupları üzrə qiymət məlumatlarına və bazarın real vəziyyətinə əsaslanmaq lazımdır.
