ABŞ hərbi qüvvələrinin İranın Hörmüz boğazında yerləşən Qeşm adasına zərbə endirdiyi bildirilir. Maraqlıdır ki, hərbi əməliyyatlarla bağlı xəbərlər yayıldığı bir vaxtda ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla müharibə aparmadıqlarını bəyan edib.
“Wall Street Journal” qəzetinin adı açıqlanmayan ABŞ rəsmilərinə istinadən yaydığı məlumata görə, Amerika qüvvələri bazar ertəsi Qeşm adasındakı hədəflərə hücum edib. Bu zərbələrin son həftələrdə İrana qarşı həyata keçirilən məhdudmiqyaslı hərbi əməliyyatların davamı olduğu bildirilir.
CNN-ə danışan ABŞ rəsmilərindən biri hücumları müdafiə tədbiri kimi xarakterizə edib. Onun sözlərinə görə, məqsəd İranın ABŞ hərbi obyektlərinə qarşı hava hücumundan müdafiə raketlərindən istifadə etməsinin qarşısını almaq olub.
“Wall Street Journal”ın məlumatında qeyd edilir ki, hadisə zamanı İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun Amerika təyyarəsinə zenit raketi atmasından sonra ABŞ qırıcısı cavab atəşi açıb. Bundan əlavə, Amerika qüvvələrinin Qeşm adasından Hörmüz boğazında hərəkət edən ticarət gəmilərinə doğru buraxılan raketi zərərsizləşdirdiyi bildirilir.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı bu son hücumlarla bağlı hələlik rəsmi açıqlama verməyib. Bununla yanaşı, Tramp administrasiyasının nümayəndələri İranla qarşıdurmaya son qoyacaq mümkün razılaşma barədə danışırlar.
İranın dövlət mediası da bazar ertəsi Qeşm adasında bir neçə partlayışın baş verdiyini xəbər verib.
Tramp: “Biz müharibə aparmırıq”
ABŞ qüvvələrinin İrana qarşı məhdud hərbi zərbələr endirdiyi barədə məlumatların yayıldığı vaxt Donald Tramp Fox News telekanalına müsahibəsində ölkəsinin İranla müharibə vəziyyətində olmadığını bildirib.
Aparıcı Şon Hannitiyə danışan prezident müharibə anlayışını fərqli şəkildə izah edib.
“İnsanlar deyir ki, siz müharibədəsiniz. Bəs sonuncu dəfə nə vaxt atəş açmışıq? Bu, müharibə deyil. Çox yumşaq bir qarşıdurmadır”, – deyə Tramp bildirib.
O, Birinci və İkinci Dünya müharibələrini nümunə göstərərək hazırkı vəziyyətin həmin müharibələrlə müqayisə edilə bilməyəcəyini söyləyib.
Trampın sözlərinə görə, son aylarda atışmalar baş verməyib və buna görə də İranla hazırda aktiv müharibə aparıldıqlarını demək düzgün deyil. Bununla belə, prezident açıqlamasında ABŞ qüvvələrinin İranın hərbi obyektlərinə qarşı həyata keçirdiyi son məhdud zərbələrdən bəhs etməyib.
Tramp İranın hərbi gücü ilə bağlı nə dedi?
Fox News-a müsahibəsində ABŞ prezidenti İranın hərbi imkanlarının ciddi şəkildə zəiflədiyini iddia edib.
Tramp Amerika qüvvələrinin İranın 159 gəmisini məhv etdiyini, bununla da ölkənin hərbi-dəniz qüvvələrinə böyük zərbə vurduğunu bildirib. O, İranın hərbi hava qüvvələrinin və hava hücumundan müdafiə sistemlərinin də faktiki olaraq sıradan çıxarıldığını iddia edib.
Prezident İranın müəyyən sayda pilotsuz uçuş aparatlarına və raketlərə malik olduğunu qəbul etsə də, ölkənin yeni silah istehsal etmək imkanlarının məhdud olduğunu söyləyib.
Tramp qarşıdurmanın yenidən genişlənə biləcəyini də istisna etməyib. Onun sözlərinə görə, Tehran razılaşmaya getməsə, hərbi əməliyyatlar yenidən gündəmə gələ bilər.
ABŞ prezidenti İranın razılaşma əldə etməkdə çox maraqlı olduğunu iddia edib.
O, həmçinin İranın nüvə proqramı ilə əlaqələndirilən yeraltı obyektlərdən biri – “Pickaxe Mountain” kompleksinə mümkün zərbə endirilməsi ehtimalını gündəmə gətirib. Tramp belə bir əməliyyatın həyata keçiriləcəyi təqdirdə bir saat ərzində tamamlana biləcəyini söyləyib.
Tramp müharibənin artıq başa çatdığını elan etmişdi
ABŞ prezidenti bazar ertəsi Linkoln Memorialının yaxınlığında jurnalistlər qarşısında çıxış edərkən də İranla qarşıdurma barədə oxşar fikirlər səsləndirib.
Tramp ABŞ-ın İran üzərində artıq qələbə qazandığını bəyan edib və son aylarda hərbi əməliyyatların aparılmadığını iddia edib.
O, ABŞ-ın Hörmüz boğazına nəzarət etdiyini də bildirib. Jurnalistlərdən biri prezidentdən aralıq seçkilərdən sonra İrana qarşı hücumların bərpa edilməsinin nəzərdən keçirilib-keçirilmədiyini soruşub. Tramp bu suala mənfi cavab verib.
Prezident “Truth Social” hesabında da neft qiymətlərinin kəskin şəkildə aşağı düşdüyünü yazıb. O, bazarlarda bir barel neftin qiymətinin təxminən 10 dollar ucuzlaşmasını münaqişənin başa çatacağına dair gözləntilərlə əlaqələndirib.
Tramp İranın mümkün qədər tez razılaşma əldə etmək istədiyini və bunun baş tuta biləcəyini qeyd edib.
Beynəlxalq bazarda əsas göstəricilərdən sayılan “Brent” markalı neftin qiyməti bazar ertəsi təxminən 8 faiz ucuzlaşaraq bir barel üçün 104,77 dollara enib. Çərşənbə axşamı isə ABŞ-ın İrana yeni zərbələr endirməsi barədə xəbərlərdən sonra qiymətlər bir qədər yüksəlib.
Vaşinqton və Tehran arasında danışıqlar davam edir
ABŞ-ın vitse-prezidenti Cey Di Vens də İranla mümkün razılaşma barədə nikbin danışıb.
O, jurnalistlərə açıqlamasında Tehranla bir sıra müsbət danışıqların aparıldığını bildirib.
Vensin sözlərinə görə, həm o, həm də Donald Tramp diplomatik razılaşmanın əldə olunması perspektivlərini müsbət qiymətləndirirlər.
“İran tərəfi ilə bir sıra yaxşı müzakirələrimiz olub. Prezident və mən danışıqlar yolu ilə razılaşmanın əldə olunması imkanlarına kifayət qədər müsbət yanaşırıq. Bu istiqamətdə işi davam etdirəcəyik”, – deyə Vens bildirib.
Beləliklə, Vaşinqton bir tərəfdən İranla razılaşma ehtimalından danışır, digər tərəfdən isə bölgədə hərbi əməliyyatlarla bağlı məlumatlar yayılır. Trampın müharibənin başa çatdığına dair bəyanatları ilə Qeşm adasına hücum xəbərlərinin eyni vaxta təsadüf etməsi isə diqqət çəkən məqamlardan biridir.
\\ Aydan Bünyatova, Editor.az
