Kərə yağını kimlər ehtiyatla istifadə etməlidir?
Kərə yağı sıyıqlara, sendviçlərə, xəmir yeməklərinə və isti xörəklərə əlavə edilən təbii, faydalı və dadlı məhsuldur. Lakin keyfiyyətli kərə yağı belə hər kəs üçün uyğun deyil və ölçülü istifadə edilməlidir. Bu məhsulun tərkibində çoxlu doymuş yağlar var. Onların həddindən artıq qəbulu qanda “pis” xolesterinin səviyyəsini yüksəldə bilər.
Modern.az xəbər verir ki, Amerika Ürək Assosiasiyasının tövsiyələrinə əsasən, ürək-damar sağlamlığını qorumaq üçün doymuş yağların qəbulunu məhdudlaşdırmaq, bitki yağları, qoz-fındıq və balıqda olan doymamış yağlara üstünlük vermək vacibdir.
Kərə yağını kimlər yeməməlidir və ya məhdudlaşdırmalıdır?
1. İnək südünün zülallarına allergiyası olanlar
Təsdiqlənmiş allergiya zamanı kərə yağından uzaq durmaq məsləhətdir. Çünki onun tərkibində süd zülallarının qalıqlarının olma ehtimalı var. Allergik reaksiya səpgi, qaşınma, şişkinlik, qusma və digər əlamətlərlə özünü göstərir. Belə şəxslər həkimin tövsiyələrinə əməl etməli və məhsulların tərkibini diqqətlə yoxlamalıdırlar.
2. Xolesterin səviyyəsi yüksək olanlar
Kərə yağı aşağı sıxlıqlı lipoproteinlərin (LDL), yəni “pis” xolesterinin səviyyəsini yüksəldə bilən doymuş yağlarla zəngindir. Analizlərdə LDL göstəricisi yüksək olan şəxslər qidalanmalarını həkimlə müzakirə etməli və doymuş yağlarla zəngin məhsulların qəbulunu azaltmalıdırlar. Kərə yağının bir hissəsini zeytun və ya günəbaxan yağı ilə əvəz etmək olar.
3. Ürək-damar xəstəlikləri olanlar
İşemik ürək xəstəliyi olan, infarkt və ya insult keçirmiş şəxslər qidalanmalarına xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Bu hallarda doymuş yağların miqdarını nəzarətdə saxlamaq gələcək ağırlaşmaların qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır. Bu, kərə yağının hamı tərəfindən tamamilə dayandırılması demək deyil. İstifadə miqdarı fərdi tibbi tövsiyələrə uyğun olmalıdır.
4. Həddindən artıq kalori qəbul edənlər
Kərə yağı yüksək kalorili məhsuldur. Yağlılıq dərəcəsindən asılı olaraq, 100 qramında təxminən 700–750 kilokalori var. Onu sendviçlərə, sıyıqlara, kartofa və digər yeməklərə çox miqdarda əlavə etmək gündəlik kalori qəbulunu xeyli artıra bilər. Bədən çəkisinə nəzarət etmək istəyənlər porsiyaların ölçüsünə diqqət yetirməlidirlər.
Xolesterin yüksək olduqda kərə yağı yemək olarmı?
Xolesterini yüksək olan hər kəsə kərə yağını tamamilə qadağan etmək düzgün yanaşma deyil. Əsas məsələ ümumi qidalanma, qəbul edilən doymuş yağların miqdarı və onların hansı məhsullarla əvəz edilməsidir.
Amerika Ürək Assosiasiyası doymuş yağlar əvəzinə doymamış yağlara üstünlük verməyi tövsiyə edir. Məsələn, yemək hazırlayarkən bitki yağlarından daha çox istifadə etmək, qoz-fındıq, toxumlar və balığı qida rasionuna daxil etmək olar.
Doymuş yağların digər mənbələrinə də diqqət yetirmək lazımdır. Yağlı ət, qaymaq, yağlı pendirlər, şirniyyatlar və bəzi hazır məhsullar da bu yağlarla zəngindir. Yalnız kərə yağını azaltmaq kifayət etməyə bilər, əgər qidalanmanın qalan hissəsi dəyişməz qalırsa.
Gündə nə qədər kərə yağı yemək olar?
Hamı üçün uyğun olan vahid gündəlik norma yoxdur. Sağlam yetkin insan üçün az miqdarda kərə yağı balanslaşdırılmış qidalanmanın bir hissəsi ola bilər.
Məsələn, bir sendviçə və ya bir porsiya sıyığa əlavə edilən 5–10 qram kərə yağı gün ərzində bir neçə böyük tikə yeməkdən xeyli azdır.
Bununla yanaşı, bütün qidalardan alınan doymuş yağların ümumi miqdarını nəzərə almaq vacibdir. Kərə yağı müntəzəm olaraq yağlı pendir, kolbasa, qaymaq və xəmir məmulatları ilə birlikdə qəbul edilirsə, doymuş yağların ümumi miqdarı normadan artıq ola bilər.
