“Azərbaycan–Türkiyə qardaşlığı gündəlik hadisələrin çərçivəsinə sığmayacaq qədər köklüdür. Aramıza nifaq toxumu səpilməsinə imkan verilməməlidir”
Türkiyə Milliyyətçi Hərəkat Partiyasının (MHP) lideri Dövlət Bahçeli Türkiyə Cümhuriyyətinin yaranmasının 103-cü və türk respublikalarının müstəqilliklərini qazanmalarının 35-ci ildönümü münasibətilə türk dünyasına geniş müraciət ünvanlayıb.
Modern.az xəbər verir ki, Bahçeli müraciətində ortaq tarixi və mədəni irsdən türk dövlətlərinin gələcək əməkdaşlığına, suveren bərabərlikdən iqtisadi inteqrasiyaya qədər mühüm məsələlərə toxunub. MHP lideri Azərbaycan–Türkiyə münasibətlərinə xüsusi yer ayıraraq qardaşlığın gündəlik mübahisələrdən üstün tutulmasının vacibliyini vurğulayıb.
Onun bəyanatının əsas mesajlarından biri budur: türk dünyasının birliyi müstəqil dövlətlərin milli iradəsinin qorunmasına, suverenliklərinə qarşılıqlı hörmətə və bərabərhüquqlu əməkdaşlığa söykənməlidir.
“Tarixin və taleyin dönüş nöqtəsinə şahidlik edirik”
Bahçeli türk tarixinin ən mənalı dövrlərindən birinin yaşandığını, tarixin və taleyin dönüş nöqtələrindən birinə birlikdə şahidlik edildiyini bildirib.
Türkiyə Cümhuriyyətinin 103-cü, türk respublikalarının müstəqilliklərinin isə 35-ci ildönümünün birgə qeyd olunmasını böyük qürur mənbəyi adlandıran MHP lideri vurğulayıb ki, türk milləti tarix boyu müstəqilliyinə və azadlığına vurulmaq istənilən zəncirləri qırıb, qarşısına çəkilən sədləri aşıb.
Onun sözlərinə görə, belə bir dövrdə Ankaranın türk dövlətlərinin liderlərini qəbul etməsi milli tarixlə türk dünyasının gələcəyi arasında güclü və mənalı bağ yaradır.
Bahçeli Ankarada keçiriləcək zirvəni tarixi köklərdən alınan güclə qardaşlıq əlaqələrinin möhkəmləndirilməsi, müstəqil dövlətlərin suverenliyinə qarşılıqlı hörmət əsasında ortaq məqsədlərin irəli aparılması və türk dünyasının gələcəyinə istiqamət verəcək qətiyyətli iradənin ortaya qoyulması baxımından müstəsna əhəmiyyətli hadisə kimi qiymətləndirib.
Manasdan Qaspıralıya uzanan ortaq miras
MHP lideri qeyd edib ki, türk dünyasının bugünkü səviyyəyə çatması öz-özünə baş verməyib. Bu tarixi zəmin əsrlərin sınağından, böyük mübarizələrdən və çətinliklərdən keçilərək, sarsılmaz iradə hesabına formalaşıb.
Bahçeliyə görə, türk xalqlarının bu gün eyni ideal ətrafında birləşməsinin arxasında dili, mədəniyyəti, mənəvi irsi və gələcək düşüncəsini nəsildən-nəslə ötürən böyük sivilizasiya təcrübəsi dayanır.
O, bu mirasın əhatəsini belə ifadə edib:
“Bu zənginlik Manasdan Alpamışa, Dədə Qorquddan Yusif Xas Hacibə, Kaşğarlı Mahmuddan Əlişir Nəvaiyə, Xoca Əhməd Yəsəvidən Yunus Əmrəyə, Abaydan Məhtimquluya, Nəsimidən Süleyman Çələbiyə, İsmayıl Qaspıralıdan Ziya Göyalpa uzanan möhtəşəm fikir, irfan və ideal mirasıdır”.
Bahçeli həmin şəxsiyyətlərin və dastan qəhrəmanlarının təmsil etdiyi dəyərləri türk dünyasında qurulan könül və fikir körpülərinin təməl daşları adlandırıb. Manasın cəsarətində, Alpamışın igidliyində, Dədə Qorqudun müdrikliyində, Əhməd Yəsəvinin irfanında, Abayın hikmətində və Məhtimqulunun azadlıq idealında eyni sivilizasiyanın dərin izlərinin olduğunu vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, bu izlər türk dünyasının tarixi davamlılığının və kimliyinin nişanəsidir.
MHP lideri Türküstan coğrafiyasında cədidçilik hərəkatı ilə böyük oyanışa öncüllük edən İsmayıl Qaspıralının “Dildə, fikirdə, işdə birlik” idealını isə həmin mirasın gələcəyə daşınmasına yol göstərən güclü rəhbər prinsip kimi səciyyələndirib.
“Sərhədlər çəkildi, amma könül bağları qopmadı”
Bahçeli əsrlər boyu türk xalqlarının yaşadığı coğrafiyaların bir-birindən ayrıldığını, araya sərhədlər və məsafələr girdiyini xatırladıb. Bununla belə, könül bağlarının qopmadığını, tarixi yaddaşın silinmədiyini və qardaşlıq duyğusunun itmədiyini bildirib.
O, türk dünyasını birləşdirən başlıca amillərin ortaq tarix, dil, mədəniyyət, ideallar və gələcək təsəvvürü olduğunu qeyd edib. Bu bağlılığı zamanın aşındıra, məsafələrin zəiflədə və dəyişən şəraitin aradan qaldıra bilmədiyi köklü sivilizasiya bağı adlandırıb.
Bahçelinin fikrincə, türk dövlətlərinin bu gün eyni təşkilatın çətiri altında toplaşması əsrlərə yayılan böyük tarixi yürüşün mühüm mərhələsidir. Türk Dövlətləri Təşkilatı tarixi yaxınlığı institusional münasibətlərlə gücləndirən, siyasi iradəni konkret hədəflərlə birləşdirən və ortaq gələcəyə istiqamət verən platformadır.
“Birlik başqa dövlət üzərində hakimiyyət qurmaq deyil”
Bahçeli qarşıda duran vəzifələri də sadalayıb: tarixin əmanətini gələcəyin imkanları ilə birləşdirmək, qardaşlıq münasibətlərini möhkəmləndirmək, iqtisadi və mədəni əlaqələri inkişaf etdirmək, türk dünyasının beynəlxalq təsirini artırmaq və gələcək nəsillərə daha güclü türk dünyası qoyub getmək.
MHP lideri bu məqsədlərə çatmağın yolunu qarşılıqlı etimadda, müstəqilliyə və suveren hüquqlara hörmətdə, hər dövlətin milli iradəsinin nəzərə alınmasında gördüyünü bildirib.
O, bu məqamı xüsusi vurğulayıb:
“Türk dünyasının birliyi hər hansı dövlətin digərinin üzərində hakimiyyət qurması demək deyil. Bizim arzuladığımız müstəqil dövlətlərin suveren bərabərliyi əsasında, qarşılıqlı hörmət və qardaşlıq hüququ ilə güclənən, hər bir üzvümüzün milli varlığını və iradəsini qoruyan birlikdir”.
Bahçeli bu anlayışa qarşı yönələn heç bir hesabın türk millətinin əsrlərə söykənən tarixi bağlarından güclü olmadığını bildirib. Türk dünyasının birliyini zəiflətmək, qardaş dövlətlər arasında etimadsızlıq yaratmaq və ortaq gələcəyə kölgə salmaq məqsədi daşıyan cəhdlər qarşısında sağlam düşüncənin, qətiyyətin və qardaşlıq hüququnun əsas götürülməsinə çağırıb.
Azərbaycan–Türkiyə qardaşlığına xüsusi vurğu
Müraciətdə Azərbaycanla Türkiyə arasındakı münasibətlərə ayrıca yer verilib. Bahçeli qardaş dövlətlərlə əlaqələrin zədələnməsinin yalnız iki ölkənin münasibətlərinə aid məsələ sayıla bilməyəcəyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, bu bağlar ortaq tarixin, qarşılıqlı etimadın və gələcək ideallarının ayrılmaz hissəsidir.
“Azərbaycan ilə Türkiyə arasındakı qardaşlıq gündəlik hadisələrin çərçivəsinə sığmayacaq qədər köklü, siyasi və diplomatik məsələlərin fövqündə tarixi mahiyyət daşıyacaq qədər dərindir. Qardaşlığımız iki xalqın iradəsi ilə güclənib, ortaq mübarizələrlə möhkəmlənib və nəsillər boyunca yaşadılıb”, – deyə MHP lideri bildirib.
Bahçeli eyni həssaslığın türk dünyasının bütün qardaş dövlətlərinə münasibətdə göstərilməli olduğunu qeyd edib:
“Heç bir anlaşılmazlığın böyüdülməsinə, heç bir ixtilafın daimi ayrılığa çevrilməsinə, aramıza heç bir nifaq toxumunun səpilməsinə imkan verilməməlidir”.
Onun fikrincə, qardaşlıq hüququ qarşılıqlı hörmət və ortaq gələcəyə inamla qorunur. Buna görə də türk dünyasının hər bir mənsubu tarixi yaxınlığı gündəlik mübahisələrdən üstün tutmalı, fərqlilikləri ayrılıq səbəbinə çevirməməli və ortaq gələcəyi zəiflədəcək addımlardan uzaq dayanmalıdır.
Bahçeli türk dünyasının gücünün qarşılıqlı etimadda, müstəqilliyə göstərilən hörmətdə, mədəni dərinlikdə və ümumi hədəflər ətrafında nümayiş etdirilən iradədə olduğunu vurğulayıb.
“2040 Vizyonu”: siyasi koordinasiya, iqtisadiyyat, enerji və nəqliyyat
MHP lideri Türk Dövlətləri Təşkilatının “2040 Vizyonu”nu bu tarixi məsuliyyətin gələcəyə yönəlmiş çərçivəsi kimi təqdim edib.
O, həmin sənədin hədəfləri istiqamətində siyasi koordinasiyanın inkişaf etdirilməsini, iqtisadi əlaqələrin möhkəmləndirilməsini, nəqliyyat və enerji xətlərindən daha səmərəli istifadəni, təhsildən mədəniyyətə qədər müxtəlif sahələrdə davamlı nailiyyətlərin əldə olunmasını ortaq məsuliyyət adlandırıb.
Bahçelinin sözlərinə görə, Türkiyənin imkanlarını, təcrübəsini və topladığı potensialı türk dünyasının yüksəlişi ilə birləşdirmək “Türk və Türkiyə əsri” hədəfini geniş könül coğrafiyasının ortaq gələcəyi ilə birlikdə düşünmək deməkdir.
“Bizim hədəfimiz tarixi köklərindən güc alan, dövrün imkanlarından yararlanan, müstəqilliyinə sahib çıxan və beynəlxalq aləmdə söz sahibi olan güclü türk dünyasıdır”, – deyə o bildirib.
“Ortaq gələcəyimiz hamımızın məsuliyyətidir”
Bahçeli türk dünyasının birlik və inteqrasiya prosesinin artıq yalnız könüllərdə və duyğularda qarşılıq tapan yaxınlaşma mərhələsini keçdiyini vurğulayıb. Onun fikrincə, bu proses institusional strukturlarda konkret ifadəsini tapıb, ortaq iradə ilə güclənib və gələcəyə doğru möhkəm addımlarla irəliləyən davamlı zəmin qazanıb.
MHP lideri qardaşlığı qorumağı, müstəqil dövlətlərin suverenliyinə hörmət etməyi və tarixi yürüşü gələcək nəsillərə ötürərək davam etdirməyi hamının mənəvi borcu adlandırıb.
O, Ankarada keçiriləcək Türk Dövlətləri Təşkilatının Dövlət və Hökumət Başçıları Zirvəsinin Türkiyə, qardaş dövlətlər və bütün türk dünyası üçün xeyirli nəticələr verməsini arzulayıb. Zirvənin qardaşlıq bağlarını daha da gücləndirməsinə, ortaq hədəflərə yeni üfüqlər açmasına və türk dünyasının gələcəyinə davamlı töhfə verməsinə ümid etdiyini bildirib.
Bahçeli müraciətini türk dünyasının bütün guşələrində yaşayan insanlara salam və məhəbbətini çatdıraraq bu sözlərlə tamamlayıb:
“Uca Allah türk dünyasının birliyini daimi, qardaşlığımızı möhkəm etsin. Dövlətlərimizi güclü, millətimizi əmin-amanlıq içində, qardaşlığımızı sarsılmaz, türk dünyasının gələcəyini aydınlıq etsin. Nə mutlu ‘Türkəm’ deyənə!”
