Qəhvə yalnız səhərlər ayılmağa kömək edən içki deyil. Müxtəlif araşdırmalarda onun müntəzəm və ölçülü istifadəsi ürək, beyin və qaraciyər sağlamlığı ilə bağlı müsbət göstəricilərlə əlaqələndirilir. Lakin bu, qəhvənin xəstəliklərdən qoruyan və ya onları müalicə edən vasitə olduğu demək deyil.
Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, yaş artdıqca qəhvənin miqdarına, yuxuya təsirinə və insanın sağlamlıq vəziyyətinə diqqət yetirmək vacibdir. Xüsusilə 50 yaşdan sonra xroniki xəstəliklər və qəbul olunan dərmanlar bu içkiyə münasibətdə fərdi yanaşma tələb edə bilər.
Ürək sağlamlığı ilə əlaqəsi
Bəzi araşdırmalarda gündə iki-üç fincan qəhvə içən insanlarda müəyyən ürək-damar xəstəliklərinin daha az görüldüyü müşahidə olunub.
Tədqiqatçılar mümkün izahlardan biri kimi qəhvənin tərkibindəki antioksidantları və digər bioloji fəal maddələri göstərirlər. Bununla belə, müşahidə olunan əlaqə faydanın birbaşa qəhvədən qaynaqlandığını sübut etmir.
Diqqəti və ayıqlığı artıra bilər
Kofein mərkəzi sinir sistemini stimullaşdıraraq insanın özünü daha ayıq hiss etməsinə və diqqətini toplamasına kömək edə bilər.
Bəzi elmi işlərdə qəhvə istifadəsi ilə Parkinson və Altsheymer kimi xəstəliklərin daha aşağı riski arasında əlaqə də araşdırılıb. Ancaq qəhvəni bu xəstəliklərin qarşısını alan və ya onları müalicə edən vasitə saymaq olmaz.
Qaraciyərlə bağlı nəticələr ümidvericidir
Elmi müşahidələrdə müntəzəm qəhvə içən insanlarda bəzi xroniki qaraciyər xəstəliklərinə daha az rast gəlindiyi bildirilib.
Qəhvənin tərkibindəki bioloji fəal maddələrin bu əlaqədə rol oynaya biləcəyi düşünülür. Lakin qaraciyər xəstəliyi olan şəxs qəhvəni müalicənin əvəzi kimi qəbul etməməlidir.
İkinci tip diabet riski ilə əlaqələndirilir
Araşdırmalarda qəhvə istifadəsi ilə ikinci tip şəkərli diabetin daha aşağı riski arasında əlaqə müşahidə olunub. Bunun hansı mexanizmlərlə baş verdiyi isə araşdırılmağa davam edir.
Qəhvə içmək sağlam qidalanmanı, fiziki fəallığı və qanda şəkərin nəzarətdə saxlanmasını əvəz etmir.
Antioksidant mənbəyidir
Qəhvədə antioksidant xüsusiyyətli birləşmələr var. Bu maddələr hüceyrələrə zərər verə bilən sərbəst radikalların təsirini azaltmağa kömək edir.
Bununla belə, antioksidant qəbulunu yalnız qəhvə ilə təmin etməyə çalışmaq düzgün yanaşma deyil. Meyvə, tərəvəz və digər müxtəlif qidalar da gündəlik rasionda yer almalıdır.
Əhvali-ruhiyyəyə təsiri fərqlidir
Bir fincan qəhvədən sonra bəzi insanlar özlərini daha gümrah və işə həvəsli hiss edirlər. Digərlərində isə kofein narahatlıq, ürəkdöyünmə və yuxusuzluq yarada bilər.
Qəhvə belə şikayətlərə səbəb olursa, qəbul edilən miqdarı azaltmaq və onun içildiyi saata diqqət yetirmək lazımdır.
Gündə nə qədər içmək olar?
Təhlükəsiz miqdarı yalnız fincan sayı ilə müəyyənləşdirmək çətindir. Çünki kofein miqdarı fincanın ölçüsündən, qəhvənin növündən və hazırlanma üsulundan asılıdır.
ABŞ Qida və Dərman Administrasiyasına görə, əksər sağlam yetkinlərdə gündə 400 milliqrama qədər kofein qəbulu adətən mənfi təsirlərlə əlaqələndirilmir. Bu, çatmağa çalışılmalı gündəlik hədəf deyil. Bəzi insanlarda daha az miqdar da narahatlıq yarada bilər. Çay, enerji içkiləri və digər məhsullardan alınan kofein də ümumi miqdara daxildir.
Qəhvəni gec saatlarda içməmək, ona çoxlu şəkər və yağlı qaymaq əlavə etməmək məqsədəuyğundur.
Kimlər daha diqqətli olmalıdır?
Qan təzyiqi nəzarətdə olmayan, ürək ritmi ilə bağlı problemi, yuxusuzluğu, güclü narahatlığı və ya kofeinə həssaslığı olan şəxslər qəbul miqdarını həkimlə müzakirə etməlidirlər. Daimi dərman qəbul edənlər üçün də fərdi məsləhət vacibdir.
Qəhvə içməyən insanın yalnız mümkün sağlamlıq faydalarına görə bu vərdişə başlaması zəruri deyil.
