Avropanın bir sıra ölkələrində bahalaşma, mənzil çatışmazlığı, aşağı əməkhaqları və dövlət xidmətləri ilə bağlı problemlər kütləvi etirazlara səbəb olub. Həftəsonu keçirilən aksiyalarda minlərlə insan küçələrə çıxaraq yaşayış xərclərinin artmasına və ailə büdcələrinin getdikcə daha çox yüklənməsinə etiraz edib.
Editor.az Euronews-a istinadən xəbər verir ki, ölkələr üzrə etirazçıların tələbləri fərqlənsə də, narazılığın əsas səbəbləri oxşardır: ərzaq və enerji qiymətlərinin yüksəlməsi, kirayə haqlarının əlçatmaz olması, maaşların gündəlik xərclərə çatmaması və ictimai xidmətlərdə yaranan çətinliklər.
Fransada etirazlar qarşıdurma və dağıntılarla müşayiət olundu
Fransada tələbələrin və həyat şəraiti ilə bağlı narazılıqlarını bildirən digər qrupların da qatıldığı nümayişlərə çoxlu sayda insan qoşulub. İştirakçıların bir qismi dinc yürüşlər keçirsə də, bəzi ərazilərdə aksiyalar iğtişaşlara və qarətlərə çevrilib.
Fransa Prezidenti Emmanuel Makron respublikanın devrilməsinə çalışdığını bildirdiyi şəxslərin məsuliyyətə cəlb olunacağını bəyan edib.
Məlumata görə, ölkənin böyük şəhərlərində təxminən 1 500 mağaza və pərakəndə ticarət obyektinə ziyan dəyib. Fransa Pərakəndə Ticarət və Ticarət Federasiyasının rəhbəri Aleksandr Bompard LCI telekanalına açıqlamasında biznesə dəyən zərərin yüz milyonlarla avroya çata biləcəyini deyib. Onun sözlərinə görə, dəqiq məbləği müəyyənləşdirmək üçün hələ tezdir.
Limoges şəhər meriyasının binasında və Lionun məşhur Bellecour meydanındakı turizm ofisində yanğın baş verdiyi bildirilib. Marsel, Lill və Anje şəhərlərində bələdiyyə binalarına qanunsuz daxilolmalar qeydə alınıb, Bordoda isə prefektin iqamətgahı qarət edilib.
Limoges şəhərinin meri Giyom Geren insanların etiraz etmək hüququnu tanıdığını, lakin ictimai əmlakın dağıdılmasının heç bir narazılıqla əsaslandırıla bilməyəcəyini bildirib. O, zorakılığı qəbuledilməz adlandırıb.
Belçika və İtaliyada da qarşıdurmalar yaşanıb
Belçikanın Brüssel və Lyej şəhərlərində yaşayış xərclərinə qarşı keçirilən aksiyalar zamanı nümayişçilərlə polis arasında toqquşmalar baş verib.
Belçikanın daxili işlər naziri Bernar Kintin şənbə günü açıqlamasında hadisələrin artıq adi etiraz çərçivəsindən çıxdığını və açıq zorakılıq xarakteri aldığını bildirib.
Son həftələrdə Belçika və Fransada şagirdlər də təhsil xərclərinin artmasına, məktəblərdəki şəraitə və müəllim çatışmazlığına qarşı etiraz ediblər.
İtaliyada da bahalaşma və iqtisadi çətinliklərə görə nümayişlər keçirilib. Milan, Turin və Bolonyada baş verən qarşıdurmalarda bir neçə nəfərin yaralandığı, Milanda isə onlarla şəxsin saxlanıldığı bildirilir.
Portuqaliyada maaş və mənzil tələbləri ön plana çıxıb
Portuqaliyada həmkarlar ittifaqları və mənzil hüquqlarını müdafiə edən təşkilatlar əməkhaqlarının və pensiyaların artırılmasını, dövlət xidmətlərinin yaxşılaşdırılmasını, mənzillərin daha əlçatan olmasını tələb ediblər.
Etiraz təşkilatçıları kirayə qiymətlərinin, ipoteka ödənişlərinin və gündəlik xərclərin yüksəlməsini ailələrin maddi vəziyyətinə təsir edən əsas amillər kimi göstəriblər.
Avropada insanlar niyə narazıdır?
Ərzaq, mənzil və enerji xərclərinin artması bir çox ailənin gəlirlərini bölüşdürməsini çətinləşdirir. İnflyasiyanın sürətinin azalması isə qiymətlərin əvvəlki səviyyəyə qayıtması demək deyil. Nəticədə istehlakçıların zəruri ehtiyaclarından başqa xərclərə ayıra bildiyi vəsait azalır.
Xüsusilə kirayəçilər və böyük şəhərlərdə yaşayan gənclər mənzil bazarındakı problemlərlə üzləşirlər. Aşağı maaşla çalışan insanlar gündəlik ehtiyaclarını qarşılamaqda çətinlik çəkir, təhsil və digər ictimai xidmətlərlə bağlı narahatlıqlar isə sosial gərginliyi artırır.
Euronews Business-in Eurostat məlumatlarına əsaslanan təhlilinə görə, Avropa İttifaqında ərzaq və alkoqolsuz içkilərin qiymətləri 2021-ci ilin avqustundan 2026-cı ilin avqustunadək 34 faiz yüksəlib.
Eyni təhlildə göstərilir ki, aylıq ümumi minimum əməkhaqqı ilə almaq mümkün olan ərzağın miqdarı Maltada 6 faiz, İspaniyada 5 faiz, Fransada isə 4 faiz azalıb. Bununla belə, araşdırma vergiləri, kirayə haqlarını və ailələrin digər xərclərini əhatə etmədiyindən yaşayış xərclərinin ümumi təsirini tam əks etdirmir.
Avropanın müxtəlif ölkələrində baş verən nümayişlər vahid təşkilatlanmış hərəkatı təmsil etmir. Buna baxmayaraq, aksiyalarda səslənən tələblər ortaq problemi üzə çıxarır: gündəlik xərclər artır, lakin gəlirlərin bu artıma uyğunlaşması bir çox ailə üçün çətinləşir.
\\ Aydan Bünyatova, Editor.az
