Dünya üzrə mərkəzi bankların qızıl alışları 2026-cı ilin üçüncü rübündə kəskin artıb. Bu dövrdə qızıla ümumi tələbatın həcmi cüzi azalsa da, qiymətlərin yüksəlməsi nəticəsində bazarın dollar ifadəsində dəyəri 22% artaraq 188 milyard dollara çatıb.
Banker.az xəbər verir ki, bu barədə Londonda yerləşən beynəlxalq qızıl bazarı təşkilatı Dünya Qızıl Şurasının (World Gold Council) noyabrın 3-də açıqladığı hesabatda bildirilir.
Hesabata əsasən, iyul–sentyabr aylarında qızıla qlobal tələbat illik müqayisədə 1% azalaraq 1369 ton təşkil edib. Bu dövrdə qiymətli metalın bir troya unsiyasının orta qiyməti 4262 dollar olub. Bu, ötən ilin eyni dövründən 23% yüksəkdir.
Mərkəzi banklar və digər rəsmi qurumlar üçüncü rübdə ehtiyatlarına xalis 321 ton qızıl əlavə ediblər. Bu, illik müqayisədə 42% artım və 2024-cü ilin dördüncü rübündən bəri ən yüksək rüblük göstəricidir.
Beləliklə, 2026-cı ilin ilk doqquz ayında mərkəzi bankların xalis qızıl alışları 675 tona çatıb. Bu, ötən ilin müvafiq dövründən 6% çoxdur.
Qızıl təminatlı birja investisiya fondlarına (ETF) maraq da yenidən yüksəlib. İkinci rübdə vəsait çıxışından sonra üçüncü rübdə bu fondlara 211 ton qızıl ekvivalentində xalis investisiya daxil olub. Nəticədə fondların qızıl ehtiyatları rekord 4256 tona çatıb.
Bunun əksinə, fiziki qızıl külçələrinə və sikkələrə tələbat 19% azalaraq 268 tona düşüb. Yüksək qiymətlər və gələcək qiymət istiqaməti ilə bağlı qeyri-müəyyənlik fərdi investorların alışlarını məhdudlaşdırıb.
Zərgərlik sektorunda qızıla tələbat 17% azalaraq 313 tona enib. Bu, təşkilatın statistikası üzrə üçüncü rüblər arasında ən aşağı göstəricidir. Bununla belə, zərgərlik məhsullarına tələbatın pul ifadəsində dəyəri 43 milyard dollara yüksəlib.
Texnologiya sektorunda qızıl istehlakı isə 3% artaraq 85 tona çatıb. Xüsusilə süni intellekt texnologiyaları üçün elektron avadanlıqların istehsalı tələbi dəstəkləyib.
Qlobal qızıl təklifi də illik müqayisədə 1% azalaraq 1369 ton olub. Mədən hasilatı 3% artımla üçüncü rüb üçün rekord 1071 tona yüksəlsə də, təkrar emal olunan qızılın həcmi 8% azalaraq 314 tona düşüb.
Dünya Qızıl Şurasının analitiki Luiza Strit bildirib ki, geosiyasi risklər və dövlət maliyyəsinin dayanıqlılığı ilə bağlı narahatlıqlar institusional investorların qızıla marağını artırır. Bununla yanaşı, yüksək faiz dərəcələri qiymətli metalın bahalaşmasını məhdudlaşdıra bilər.
Azərbaycan Dövlət Neft Fondunun (ARDNF) açıqladığı son məlumatlara əsasən, 30 sentyabr 2026-cı il tarixinə Fondun qızıl ehtiyatları 178,1 ton təşkil edib.
Qızılın ARDNF-nin investisiya portfelində payı 32,3%-ə çatıb. Fondun ümumi aktivləri isə həmin tarixə 74 milyard dollar olub.
Beləliklə, dünya bazarında qızılın qiymətinin dəyişməsi ARDNF-nin investisiya portfelinin dəyərinə əhəmiyyətli təsir göstərən amillərdən biridir.
Dünya Qızıl Şurasının proqnozuna görə, mərkəzi bankların 2026-cı il üzrə qızıl alışları ən azı ötən ilin səviyyəsinə çata bilər. Bununla belə, ilin sonuna qədər qiymətlərin istiqaməti faiz dərəcələrindən, inflyasiya gözləntilərindən və geosiyasi risklərdən asılı olacaq.
